2009 წლის შემდეგ ავარიებში ფეხით მოსიარულეთა სიკვდილიანობა აშშ-ში 75%-ით გაიზარდა — მიზეზი SUV-ებია

2009 წლის შემდეგ ამერიკის გზებზე ფეხით მოსიარულეთა უსაფრთხოების კუთხით საგანგაშო და მკაფიო გარდატეხა ფიქსირდება. ათწლეულების განმავლობაში კლების შემდეგ, ფეხით მოსიარულეთა სიკვდილიანობა „დიდი რეცესიის“ შემდგომ პერიოდში სტაბილურად და შემაშფოთებელი ტემპით იზრდება. ამ ფენომენის მიზეზი საავტომობილო ენთუზიასტებისთვისაც და ექსპერტებისთვისაც დიდი ხანია აშკარაა — თანამედროვე ავტომობილები უბრალოდ სულ უფრო დიდი, მაღალი და მძიმე ხდება.

ასევე იხილეთ: 10 ყველაზე გამძლე ყველგანმავალი ისტორიაში?

გამოცემა The New York Times-ისა და IIHS ახალი ერთობლივი კვლევა ადასტურებს, რომ ბოლო 16 წლის განმავლობაში ათასობით ადამიანის სიცოცხლის გადარჩენა იქნებოდა შესაძლებელი, ავტოინდუსტრიას ზომებსა და მასაში ასეთი მკვეთრი ნახტომი რომ არ გაეკეთებინა.

ფედერალური და საავტომობილო ინდუსტრიის მონაცემების სიღრმისეულმა ანალიზმა აჩვენა, რომ დიდი პიკაპებისა და SUV-ების ბუმი ამ ტრაგედიების მთავარი მამოძრავებელი ძალაა. მკვლევართა შეფასებით, ყოველწლიურად აშშ-ში 200-დან 400-მდე ფეხით მოსიარულე გადარჩებოდა, ავტომობილებს ძველი გაბარიტები რომ შეენარჩუნებინათ. საერთო ჯამში, 2009 წლის შემდეგ ფეხით მოსიარულეთა სიკვდილიანობა 75%-ით არის გაზრდილი, რაც პირდაპირ კორელაციაშია თანამედროვე ქროსოვერების ფიზიკურ წონასთან, სიმაღლესთან და მათ უზარმაზარ ბრმა ზონებთან.

რეგულაციების ხაფანგი და სედანების გადაშენება

ყველაფერი გასული ათწლეულის ეკოლოგიური პოლიტიკიდან დაიწყო. 2008 წლის ფინანსური კრიზისის შემდეგ, ამერიკის მთავრობამ შემოიღო ავტომობილების კლასიფიკაციის ახალი ფორმულა, რომელსაც „ნაკვალევის მოდელი“ ეწოდა. ეს წესი მანქანებს მათი ფიზიკური ზომებისა და საბურავების ბაზის მიხედვით აჯგუფებდა. გარემოსდაცვითი სააგენტოს ახალმა რეგულაციებმა ავტომწარმოებლებს მისცა უფლება, უფრო მეტად დაებინძურებინათ გარემო, თუკი ისინი უფრო დიდი ზომის მანქანებს გამოუშვებდნენ. ამ ბიუროკრატიულმა ხვრელმა ბაზარი ფუნდამენტურად შეცვალა, რადგან კომპანიებისთვის ეკონომიკურად ბევრად მომგებიანი გახდა გიგანტური SUV-ების წარმოება, რამაც გაყიდვებიდან კლასიკური, დაბალი და ფეხით მოსიარულისთვის შედარებით უსაფრთხო სედანები თითქმის სრულად განდევნა.

საავტომობილო დიზაინსა და საგზაო უსაფრთხოებაში ფიზიკის ძირითადი ფორმულები გადამწყვეტ როლს თამაშობს. დარტყმის ძალა ყოველთვის დამოკიდებულია მასასა და აჩქარებაზე, ხოლო წნევა განსაზღვრავს, თუ როგორ ნაწილდება ეს ძალა სხეულის ფართობზე. ევროპულმა მკაცრმა სტანდარტებმა აიძულა მწარმოებლები, უარი ეთქვათ წვეტიან, კუთხოვან ცხვირებზე და მანქანებისთვის ბრტყელი წინა ნაწილი გაეკეთებინათ, რათა დარტყმის წნევა სხეულზე თანაბრად გადანაწილებულიყო. თუმცა, ამერიკულ რეალობაში, სადაც მანქანის წონა და სიმაღლე კატასტროფულად გაიზარდა, ამ დიზაინმა საპირისპირო ეფექტი გამოიღო.

პრობლემა მხოლოდ მასა არ არის, არამედ კაპოტის კრიტიკული სიმაღლეც. როდესაც დაბალი სედანი ეჯახება ადამიანს მისი სიმძიმის ცენტრის ქვემოთ, ფეხით მოსიარულე ვარდება კაპოტზე ან საქარე მინაზე, რაც ზრდის გადარჩენის შანსს. მაგრამ როდესაც მაღალი SUV ან პიკაპი გეჯახებათ სიმძიმის ცენტრის დონეზე ან უფრო ზემოთ, დარტყმის ძალა ადამიანს პირდაპირ გზაზე, მანქანის წინ აგდებს. მძღოლების შეზღუდული ხილვადობისა და მაღალი კლირენსის გამო, ასეთ დროს ფეხით მოსიარულე წამებში მოყვება ხოლმე გიგანტური ბორბლების ქვეშ, რაც დაბალ სიჩქარეზეც კი ფატალურ შედეგს იწვევს.

საბოლოოდ, ექსპერტთა დასკვნით, თანამედროვე ტექნოლოგიებმა, ჭკვიანმა დაკიდების სისტემებმა და უახლესმა საბურავებმა ეს მძიმე საავტომობილო გიგანტები მძღოლებისთვის საოცრად მარტივად მოსათვინიერებელი და კომფორტული გახადა, თუმცა საგზაო სტატისტიკა არ ტყუის — ამ კომფორტის საფასურს დღეს ქალაქის ქუჩებში ფეხით მოსიარულეები საკუთარი სიცოცხლით იხდიან.